Nederland is onvoldoende voorbereid op extreme regenbuien, en dat is volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) geen klein probleem. Door klimaatverandering komen zulke buien steeds vaker voor, terwijl de maatregelen nog achterlopen bij het tempo waarmee de risico’s toenemen.
De OVV waarschuwt dat de gevaren vaak worden onderschat. Daardoor krijgt het onderwerp bij politici en bestuurders niet de aandacht die nodig is. Overheden, bedrijven en inwoners moeten zich volgens de raad beter bewust worden van de risico’s en nu actie ondernemen. Veel maatregelen blijven nog kleinschalig en vrijblijvend, terwijl centrale sturing ontbreekt en duidelijke doelstellingen ontbreken. Zelfs wetgeving om vroegtijdige lokale weerwaarschuwingen te geven ontbreekt nog.
Als het misgaat, merk je dat meteen
Het rapport van de OVV kijkt ook naar concrete voorbeelden. Op 21 juli 2024 liep de spoedeisende hulp van het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem onder water. Regenwater stroomde de afdeling binnen, toiletten overstroomden en de hele SEH moest urenlang drooggemaakt en ontsmet worden voordat patiënten weer behandeld konden worden. “Het had veel erger kunnen zijn,” zegt de OVV, omdat er op dat moment ook andere risicofactoren speelden, zoals evenementen en een instortend dak bij een nabijgelegen bedrijf.
Ook stroomstoringen tonen hoe kwetsbaar Nederland is. Eind 2023 viel in Nijverdal voor vijf uur de stroom uit bij ruim 11.000 huishoudens, terwijl de netbeheerder het risico van extreme regen laag inschatte. In Enschede kwamen laaggelegen wijken zoals Pathmos en Stadsveld onder water te staan. Ruim tachtig huizen liepen schade op door rioolwater en optrekkend vocht. Een jaar later zijn veel huizen nog niet hersteld en bewoners kunnen er niet terug. Volgens de OVV zijn er 47 wijken in Nederland die net zo kwetsbaar zijn.
Wat moet er gebeuren?
Volgens de OVV moet er een aanpak komen voor de kwetsbaarste buurten. Dat betekent bijvoorbeeld rioolcapaciteit vergroten, meer plekken maken om water op te vangen, en stroomvoorziening en toegang tot ziekenhuizen beschermen. Ook moeten inwoners sneller waarschuwingen kunnen krijgen bij zwaar weer en moeten informatie over grondwaterstanden en stresstesten breder beschikbaar worden.
Daarnaast adviseert de OVV het kabinet om concrete eisen te stellen voor klimaatbestendige woningen en infrastructuur, zodat Nederland beter is voorbereid op de extreme regenbuien die de komende jaren steeds vaker gaan voorkomen.
“Het is nu al een probleem,” zegt plaatsvervangend voorzitter Erica Bakkum van de OVV. “We kunnen niet alles voorkomen, maar we moeten nu hard aan de slag als we de risico’s willen beperken.”
